Normering, regelgeving en eisen

Normering, regelgeving en eisen2019-08-16T12:51:10+01:00

Eén van de speerpunten van de NVFN is normering en regelgeving omtrent noodverlichting. Hiermee wordt ingezet op een gegarandeerde kwaliteit van de geleverde producten en is het onderhoud ervan gewaarborgd. Desgewenst kan de NVFN invloed direct invloed uitoefenen op de normering en regelgeving.

Arbowetgeving

Onderdeel van de Arbowet is het Arbeidsomstandighedenbesluit. Hierin zijn diverse Europese richtlijnen opgenomen die de veiligheid en gezondheid op de werkplek centraal stellen. Ten aanzien van noodverlichting gaat het om ‘Minimum voorschriften inzake veiligheid en gezondheid op de arbeidsplaatsen’ en ‘Minimum voorschriften veiligheid en gezondheidssignalering op het werk (Richtlijn nr. 89/654/EEG en nr. 92/58/EEG)

Volgens de Arbowet is de werkgever verantwoordelijk voor de veiligheid van medewerkers, bezoekers en leveranciers. Zo moet de werkgever zorgen dat er vluchtroutes en nooduitgangen zijn. Noodverlichting behoort tot de voorzieningen die noodzakelijk zijn om veilig gebruik te maken van de vluchtroutes en nooduitgangen.

Op Arboportaal van het ministerie van SZW is meer informatie te vinden over de Arbowetgeving, alsmede links naar de volledige wetteksten.

Bouwbesluit

In het bouwbesluit staan – in de vorm van functionele- en prestatie-eisen – de minimale bouw- en gebruiksvoorschriften met betrekking tot veiligheid, gezondheid, bruikbaarheid, energiezuinigheid en milieu. Het Bouwbesluit definieert ook eisen voor noodverlichting. In het Bouwbesluit staat dat de eigenaar van een gebouw verantwoordelijk is voor de veiligheid in een gebouw.

Op bouwbesluitonline kunt u het bouwbesluit digitaal raadplegen.

Het document is ook te downloaden op de website van de Rijksoverheid.

NEN normering

Hieronder volgt een overzicht van normen die betrekking hebben op noodverlichting:

NEN-EN 1838: Toegepaste verlichtingstechniek – Noodverlichting

De NEN-EN 1838 laat zien welke eisen er aan noodverlichting zijn verbonden. Het voordeel van deze eisen, is dat er duidelijke uitgangspunten wat betreft de installatie en het ontwerp van noodverlichting zijn. Deze norm geldt altijd in combinatie met de regels zoals deze in het betreffende land gelden.

In de NEN-EN 1838 norm staat beschreven aan welke lichttechnische eisen noodverlichting in een gebouw moet voldoen. De NEN-EN 1838 laat precies zien welke eisen van belang zijn en dient in samenhang met de Arbowet en het meest recente Bouwbesluit gelezen te worden. NEN-EN 1838 stelt heldere eisen aan de inrichting van een noodverlichtingsinstallatie, zowel qua verantwoordelijkheden als omstandigheden. 

Noodverlichtingsinstallaties worden specifieker gemaakt als anti-paniekverlichting, vluchtwegverlichting, vervangingsverlichting en noodevacuatieverlichting.

Zowel vervangingsverlichting als noodevacuatieverlichting vallen onder het kopje noodverlichting, net als andere definities die zijn afgeleid van de Europese toepassingsnorm NEN-EN 1838.

Specifiek wordt ingegaan op het voorkomen van verblinding en de lux-waarden die vereist zijn, welke afhankelijk zijn van de toepassing.

NEN 1010: Veiligheidsbepalingen voor laagspanningsinstallaties

Naast technische uitvoeringseisen benoemt NEN 1010 specifieke eisen voor medisch gebruikte ruimten. NEN 1010 geeft aan hoe laagspanningsinstallaties op een veilige manier worden aangelegd en uitgebreid. Net zoals andere NEN-normen gaat het niet om wetgeving, het gaat om specifieke afspraken binnen die markt die op nationaal niveau gelden en in dit geval ook een vertaling zijn van Europese installatievoorschriften voor laagspanning. NEN 1010 wordt gezien als overkoepelende norm, specifieke eisen op het gebied van noodverlichting worden in andere NEN-normen besproken.

NEN-EN-ISO 7010: Grafische symbolen – Veiligheidskleuren en -tekens – Geregistreerde veiligheidstekens

Deze norm beschrijft de veiligheidssymbolen en –kleuren, waaronder het wereldwijd gangbare en geaccepteerde pictogram voor vluchtrouteaanduiding.

Begin 2013 is de Nederlandse norm NEN 6088 vervallen en opgegaan in de NEN 3011, die op zijn beurt verwijst naar de NEN-EN-ISO-7010.

NEN 3011 kan gezien worden als de Nederlandse interpretatie van NEN-EN-ISO 7010. NEN 3011 kent in de praktijk namelijk andere behoeftes dan op Europees niveau, aangezien er in Nederland specifieke wet- en regelgeving geldt die voor een deel zal verschillen van de Europese norm. NEN 3011 geldt voor allerlei soorten locaties en ruimten en is vooral zichtbaar in werkomgevingen en openbare ruimten. In de NEN 3011 is exact aangegeven welke kleuren, vormen, afmetingen en grafische symbolen gebruikt mogen worden. 

NEN-EN 50172: Noodverlichtingssystemen voor vluchtwegen

In deze norm staan voorschriften over noodverlichting, het ontwerpen van een noodverlichtingsinstallatie, de keuze voor een systeem, het onderhouden ervan en het vastleggen van informatie. In de norm staan veel verwijzingen naar NEN-EN 1838 en de productnorm voor verlichting: NEN-EN-IEC 60598-2-22.

Als noodverlichtingssystemen niet voldoen aan de genoemde eisen, is het niet of slechts in beperkte mate mogelijk om te vluchten, ook kunnen andere risico’s een rol spelen. 

Testen gebeurt dagelijks, maandelijks of jaarlijks. Zo dienen batterijsystemen dagelijks gecontroleerd te worden en is er een visuele inspectie nodig voor de systemen. Op basis van een visuele inspectie kan besloten worden of er een test nodig is. Noodverlichtingssystemen dienen maandelijks een functietest te ondergaan, dit door spanningsuitval na te bootsen. Zo kunnen lichtbronnen, armaturen en batterijsystemen een autonomietest krijgen. Testresultaten worden in een logboek verwerkt.

NEN-EN 50171: Noodverlichtingssystemen met centrale voeding

Deze norm definieert de algemene eisen voor centraal gevoede noodverlichtingssystemen. De opbouw en aanleg van systemen zijn uitgebreid beschreven. Als noodverlichtingssystemen niet aan deze norm voldoen, kunnen zich risico’s vormen of is het niet mogelijk om te vluchten. Bij het onvoldoende naleven van deze eisen, kan het zelfs zo zijn dat vluchten in het geheel onmogelijk wordt. Daarnaast dient de juiste informatie continu beschikbaar te zijn. Zo moet een voedingskast het volgende aangeven: voltage batterij, laadstroom en uitgaande stroom van de batterijlader.  

NEN-EN-IEC 60598-2-22: Bijzondere eisen – Verlichtingsarmaturen voor noodverlichting

In deze norm zijn er eisen vastgelegd waaraan noodverlichtingsarmaturen moeten voldoen. Geaccrediteerde keuringsinstanties zoals DEKRA (voorheen KEMA), gebruiken deze norm als uitgangspunt. Door middel van deze NEN-EN-IEC 60598-2-22 kan worden zeker gesteld dat veiligheidseisen in acht zijn genomen. Zo wordt zeker gesteld dat noodverlichtingsarmaturen functioneren in noodsituaties. Ook als armaturen binnen de bestaande verlichting gebruikt worden voor noodverlichting, moeten de eisen uit NEN-EN-IEC 60598-2-22 zijn opgevolgd. Daarnaast dient er een groene stip van minimaal 5 mm te worden aangebracht op deze lichtbron, zodat deze als noodverlichting herkenbaar is.

NEN 2443: Parkeren en stallen van personenauto’s op terreinen en in garages

De in deze norm beschreven eisen komen overeen met de eisen van NEN-EN 1838 en die van het meest recente Bouwbesluit. NEN 2443 is de norm die door partijen uit de parkeersector is vormgegeven. De norm is bedoeld als toetsingskader en geen Programma van Eisen. De norm gaat over een verzameling van minimale eisen en niet over het kwaliteitsniveau van parkeervoorzieningen.